Câu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng chia sẻ với những câu chuyện: Áp lực tâm lý ở người trẻ dấu hiệu khó nhận biết; Xây dựng các quy tắc trong gia đình; Khen ngợi đúng cách để xây dựng sự tự tin ở trẻ.
Áp lực tâm lý ở người trẻ dấu hiệu khó nhận biết
Trong nhịp sống hiện đại, không ít người trẻ đang phải gồng mình gánh vác những áp lực từ học tập, công việc, tài chính cho đến kỳ vọng vô hình của gia đình và xã hội. Đáng báo động hơn, những tổn thương tinh thần này thường được ngụy trang bằng lớp vỏ bọc “tôi ổn”, âm thầm tàn phá sức khỏe cho đến khi cơ thể và tâm trí hoàn toàn kiệt quệ.
Nỗi lo phải thành công sớm cùng khối lượng công việc, bài vở dày đặc đang trở thành gánh nặng âm thầm của thế hệ trẻ. Nhiều người cuốn theo guồng quay mỗi ngày mà không nhận ra bản thân đã rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.
Bạn L.T.V (sinh viên ở TP.HCM) cho biết: “Thời gian gần đây mình mới thực sự cảm nhận được áp lực. Lịch học trên lớp và khối lượng công việc quá nhiều khiến mình không thể quản lý thời gian hợp lý. Những cơn mệt mỏi, khó ngủ và mất tập trung cứ xuất hiện thỉnh thoảng, nhưng mình từng nghĩ đó chỉ là do thiếu ngủ thông thường”.
Đồng cảnh ngộ, chị H.T (nhân viên văn phòng ở TP.HCM) tâm sự: “Ở công ty mình, ai cũng cố tỏ ra là mình đang ổn và mình cũng thế. Chỉ đến khi những cơn đau đầu liên tục ập đến, mất ngủ triền miên đi khám, bác sĩ hỏi có bị stress không thì mình mới ngỡ ngàng nhận ra lâu nay bản thân đã quá mệt mỏi”.
Chuyên gia tâm lý Trần Thị Thùy Trang cho biết: “Áp lực tinh thần không xuất hiện đột ngột mà tích tụ qua từng ngày. Nguy hiểm ở chỗ, người trẻ thường bình thường hóa sự căng thẳng, coi đó là điều hiển nhiên phải chịu đựng nên từ chối nghỉ ngơi hay chia sẻ với người xung quanh”.
Khi hệ thần kinh bị đặt trong trạng thái báo động liên tục, cơ thể sẽ tiết ra các hormone căng thẳng (như cortisol), gây ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ, hệ miễn dịch và tim mạch. Nếu tình trạng này kéo dài không được can thiệp, nó sẽ biến chứng thành các hội chứng nghiêm trọng như rối loạn lo âu, trầm cảm, kiệt sức (burnout), khiến người trẻ thu mình lại thế giới riêng, mất đi sở thích cá nhân, thậm chí dẫn đến hành vi tự hại.
Xây dựng các quy tắc trong gia đình
Gia đình luôn được coi là cái nôi hình thành nhân cách và là nơi nuôi dưỡng những giá trị yêu thương, sẻ chia của mỗi con người. Thế nhưng, trong nhịp sống hiện đại, sự khác biệt về tính cách, thế hệ và suy nghĩ giữa các thành viên là điều khó tránh khỏi. Để tổ ấm thực sự là nơi mọi người được lắng nghe, tôn trọng và cùng nhau phát triển, việc xây dựng các quy tắc chung đang trở thành một “chìa khóa” thiết yếu.
Thực tế cho thấy, nếu không có những quy tắc ứng xử hay sinh hoạt rõ ràng, sự khác biệt giữa các thành viên rất dễ đẩy gia đình vào những hiểu lầm, tranh cãi không đáng có.
Chia sẻ về câu chuyện của chính mình, chị N.T.M (TP.HCM) cho biết: “Trước đây, nhà mình thường xuyên xảy ra cãi vả. Đồ đạc vứt lung tung, nhà cửa không ai dọn dẹp, giờ giấc sinh hoạt của mỗi người một kiểu. Đến bữa ăn hay lúc rảnh rỗi, ai cũng chỉ ôm khư khư cái điện thoại. Gia đình dần trở nên xa cách, không khí lúc nào cũng căng thẳng”.
Chỉ đến khi các thành viên nhận ra sự rạn nứt và ngồi lại để đặt ra những quy tắc về giờ giấc, phân chia việc nhà, mọi chuyện mới chuyển biến. “Từ khi có nguyên tắc rõ ràng, nhà mình kết nối với nhau hơn, không khí hạnh phúc và không còn cảnh cãi vã nữa”, chị N.T.M nói thêm.
Thạc sĩ – Chuyên gia kỹ năng sống Trần Hải Nguyên cho biết: “Giống như trường học có nội quy, công ty có quy chế, gia đình cũng cần những quy định riêng để các thành viên “đỡ bỡ ngỡ, đỡ ngại ngùng và giảm thiểu xung đột”.
Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, trẻ em lớn lên trong một môi trường gia đình có nề nếp, quy tắc rõ ràng thường dễ hình thành tính tự giác, khả năng quản lý bản thân và có kỹ năng giao tiếp xã hội tốt hơn. Quy tắc gia đình không nằm ở số lượng nhiều hay ít, cũng không nên là những mệnh lệnh áp đặt một chiều từ cha mẹ. Một quy tắc chỉ thực sự có hiệu lực bền vững khi có sự đồng thuận và tự nguyện của tất cả các thành viên.
Để xây dựng một “bản hiến pháp” gia đình thành công, các chuyên gia gợi ý quy trình 3 bước sau: Gia đình nên có những cuộc họp nhỏ hoặc những buổi trò chuyện cởi mở để cùng tìm ra vấn đề chung. Đừng lấy quyền làm cha, làm mẹ để áp đặt. Hãy để con cái được lên tiếng chia sẻ quan điểm và giá trị mà chúng hướng tới, từ đó tìm ra tiếng nói chung khiến ai cũng hài lòng.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1.
