Câu Chuyện Cuộc Sống tuần này tiếp tục lên sóng chia sẻ với những câu chuyện: Dạy con trẻ phân biệt đúng sai; Làm thế nào để “giữ lửa” trong các mối quan hệ?; Gia đình – ‘Chìa khóa’ đẩy lùi trầm cảm ở trẻ.
Dạy trẻ phân biệt đúng sai
Trong hành trình nuôi dạy con cái, nhiều bậc cha mẹ thường dốc hết thời gian, tâm sức để dạy con biết đọc, biết viết, biết học hành chăm chỉ. Thế nhưng, có một điều quan trọng không kém để định hình nên nhân cách của một đứa trẻ chính là: Dạy con biết đâu là điều đúng để làm và đâu là điều sai cần tránh.
Mạng xã hội phát triển như vũ bão mang đến một lượng thông tin khổng lồ mỗi ngày. Trẻ em phải tiếp xúc với đủ loại video trên mạng, lời ăn tiếng nói, cách hành xử của người lớn xung quanh. Đáng lo ngại là ở lứa tuổi này, các em chưa đủ khả năng sàng lọc, dễ bắt chước theo các hành vi lệch chuẩn vì tò mò hoặc nghĩ đó là điều bình thường. Nếu không được định hướng từ sớm, trẻ sẽ hình thành những tư duy lệch lạc, chạy theo lối sống thực dụng, vật chất mà chính cha mẹ cũng khó lòng nhận ra.
Khi con làm sai, phản ứng bản năng của không ít phụ huynh là quát mắng, áp đặt hoặc dùng hình phạt. Chị Nguyễn Thị Hương (TP.HCM) chia sẻ: “Trước đây mình hay quát mắng con, chỉ nói là không được làm thế này, không được làm thế kia mà không giải thích. Dần dần, mình thấy con có vẻ chống đối hơn”.
Thực tế, việc la mắng không giúp trẻ hiểu rõ bản chất vấn đề mà chỉ gieo rắc sự sợ hãi. Để tránh bị phạt, trẻ sẽ hình thành tâm lý nói dối, đối phó chứ không thực sự tâm phục khẩu phục. Bên cạnh đó, một chướng ngại lớn khác trong gia đình chính là sự thiếu đồng nhất. Cha mẹ bất đồng quan điểm: Khi cha dạy một đằng, mẹ bảo một nẻo, đứa trẻ sẽ rơi vào trạng thái bối rối, không biết ai đúng ai sai để nghe theo. Nhà trường và gia đình “lệch pha”: Khi cách giáo dục giữa thầy cô và cha mẹ không có sự đồng bộ, trẻ sẽ mất phương hướng trong việc định vị các chuẩn mực giá trị.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Ngọc Vui cho biết: “Não bộ của trẻ hình thành từ rất sớm, cần giúp con phân biệt đúng sai ngay từ những năm tháng đầu đời qua các tình huống cụ thể thường nhật. Khi các con càng lớn, tư duy độc lập phát triển thì việc tác động sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều”.
Làm thế nào để “giữ lửa” trong các mối quan hệ?
Trong hành trình của cuộc đời, mọi mối quan hệ từ tình yêu, hôn nhân cho đến tình bạn, đồng nghiệp đều phải trải qua những giai đoạn thử thách. Sau thời gian đầu đầy mật ngọt và hào hứng, chúng ta thường rơi vào một giai đoạn gọi là “bảo hòa” – nơi mọi thứ dần trở nên quá quen thuộc. Đôi khi, chính sự bận rộn và những lo toan thường nhật khiến chúng ta quên mất việc phải chăm sóc, trân trọng người bên cạnh.
Nhiều người thường lầm tưởng rằng một mối quan hệ lâu năm sẽ tự khắc bền vững theo thời gian. Sự chủ quan này chính là con dao hai lưỡi. Thực tế cho thấy, rạn nứt của một chuyện tình hay một cuộc hôn nhân thường không đến từ những mâu thuẫn, cãi vã lớn hay biến cố chấn động. Nó bắt đầu một cách rất âm thầm từ việc thiếu lắng nghe, thiếu chia sẻ và dần xem sự hiện diện của đối phương là điều hiển nhiên.
Ban đầu, mọi cuộc trò chuyện đều đầy hứng thú, mỗi lần gặp gỡ đều mang lại cảm giác mong chờ. Nhưng theo thời gian, những buổi hẹn thưa dần, những câu chuyện ngắn lại và cảm xúc không còn như trước. Như câu chuyện của ông Nguyễn Bá Lập sau 20 năm kết hôn, áp lực công việc và gánh nặng cơm áo gạo tiền đã vô tình tạo ra khoảng cách lớn giữa hai vợ chồng.
Ông Lập chia sẻ: “Cuộc sống gia đình cũng có lúc nắng lúc mưa. Tôi may mắn gặp được người vợ đảm đang, thấu hiểu, là hậu phương tốt để mình lăn xả ngoài xã hội. Ngược lại, tôi tự thấy mình phải có trách nhiệm dành thời gian cùng vợ con chia sẻ những khó khăn, hạnh phúc để cuộc sống tốt hơn”.
Không chỉ những cặp vợ chồng chung sống hàng thập kỷ, ngay cả các bạn trẻ yêu nhau cũng không tránh khỏi quy luật này. Một bạn trẻ giấu tên thừa nhận: “Sau hai năm quen nhau, khi bị cuốn vào bài vở, cuộc sống và lo toan tương lai, mối quan hệ của tụi em trở nên bão hòa và nhàm chán. Khi nhận ra, tụi em quyết định ngồi lại, hẹn nhau đi công viên, cà phê nhiều hơn để tìm lại sự gắn kết”.
Khi thói quen lặp đi lặp lại hàng ngày thay thế cho cảm giác hồi hộp ban đầu, chúng ta đang vô tình biến một tình yêu từng rất nỗ lực trở thành một lối mòn nhàm chán. Để cứu vãn tình thế, các chuyên gia tâm lý cho rằng sự chủ động là yếu tố tiên quyết.
Câu Chuyện Cuộc Sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1.
